«مه»؛ تلاشی برای خنداندن، بدون قصهای برای به خاطر سپردن
✍🏻 رویا پاک سرشت
نمایش «مه» بیش از آنکه بر یک داستان منسجم و موقعیتهای نمایشی
... دیدن ادامه ››
خلاقانه تکیه داشته باشد، تلاش میکند با شوخیهای کلامی و دم دستی پیدرپی، مخاطب را سرگرم کند. روایت نمایش بسیار ساده و مینیمال است و از پیچیدگی داستانی یا لایههای معنایی قابل توجهی بهره نمیبرد. شخصیتپردازی نیز در همین سطح باقی میماند؛ مردی بیمسئولیت و بیقید در برابر زنی که باید با پیامدهای رفتار و تصمیمهای او کنار بیاید. با این حال، این تقابل به اندازهای بسط پیدا نمیکند که به یک کشمکش نمایشی جدی تبدیل شود. در نتیجه، مخاطب بیشتر با مجموعهای از اتفاقات و گفتوگوهای پراکنده روبهروست تا روایتی که به تدریج پیش برود و او را با خود همراه کند.
بخش عمده بار کمدی نمایش بر دوش شوخیهای کلامی است که بیشتر به مزهپرانیهای آشنای خانوادگی شباهت دارند تا موقعیتهای طنزی که از دل داستان بیرون آمده باشند. مشکل اینجاست که این شوخیها در بسیاری از لحظات نه غافلگیرکنندهاند و نه آنقدر ظریف که بتوانند خندهای ماندگار ایجاد کنند. به نظر میرسد نمایش بیش از آنکه به ساخت موقعیت کمیک توجه داشته باشد، بر تعداد شوخیها و تلاش برای گرفتن خنده لحظه ای از تماشاگر تکیه کرده است.
طراحی صحنه نیز متناسب با همین سادگی شکل گرفته است. استفاده از چند کارتن در اطراف صحنه که قرار است فضای اسبابکشی و جابهجایی را تداعی کند، از عناصر اصلی دکور است. البته نمیتوان از هدفی که گروه اجرایی برای این نمایش در نظر گرفته چشمپوشی کرد. دیدم که تهیهکننده محترم نمایش در همین برگه، هدف غایی گروه را فراهم کردن فرصتی برای فاصله گرفتن مخاطب از شرایط و دغدغههای این روزها، حتی برای چند دقیقه دانسته است. (که از قضا این صداقت و صراحت تهیه کننده محترم؛ از دید من با ارزش بود و هست) ، از این منظر، «مه» را میتوان تلاشی برای ساخت یک کمدی سبک و سرگرمکننده دانست؛ نمایشی که قصد ندارد مخاطب را درگیر مسائل پیچیده کند یا لزوماً حرف تازهای درباره روابط انسانی داشته باشد.
در نهایت، «مه» نه نمایشی آزاردهنده و ناموفق است و نه اثری که بتوان آن را تجربهای قابل توجه در ژانر تئاتر کمدی دانست. سادگی روایت، محدود بودن موقعیتهای طنز و فقدان کشش داستانی باعث میشود اجرا، در نهایت تأثیر بلندمدتی بر مخاطب نگذارد. با این حال، برای تماشاگری که صرفاً به دنبال یک سرگرمی سبک و گذران وقت است، میتواند تجربهای قابل قبول و بیدردسر باشد.