برگشتم. یا شاید کوچه ناغافل برگشت و زمان را از جیبش بیرون انداخت. فرقی نمیکند؛ در هر دو حالت، آدم میماند با یک مشت خاطره و کفشی که به آسفالت قدیمی گیر کرده. قبل از اینکه وارد کوچه شوم، سه بار ایستادم و به خودم گفتم: مطمئنی این همان کوچه است؟
کوچه همان بود. فقط کمی چروک خورده ، پیر.
آسفالتش مثل نوار کاستی بود که از بس عقب جلو زده ای ، هزار وصله خورده اما باز همچنان کار را راه میاندازد. دیوارها همان دیوارها ، ولی بیحوصله تر از آنکه بخواهند دیگر با تتوهایی که بر تن خود میزنند محله را به وجد آورند .فقط به خود تکیه داده بودند و چرت میزدند. درختها مسواکهای غولآسایی بودند که آسمان با آنها دندانهایش را تمیز میکرد تا مثل ابر بدرخشد. و پنجرهها... پنجرهها سوراخهای صورتِ خانهها ؛ بعضیشان باز، بعضی بسته، بعضیشان مثل چشمهای کسی که خوابش برده یا مُرده، نیمهباز.
من به پنجرهها نگاه کردم و پنجرهها به من نگاه نکردند. حق داشتند؛ من هم اگر جای پنجره بودم، به آدمی که چهل و هشت سال بعد برگشته و مثل بازرس بیمه ایستاده، نگاه
... دیدن ادامه ››
نمیکردم.
دی ماه که بشود ، چهل و هشت سال پیش، اینجا به دنیا آمدم. اینجا راه رفتن یاد گرفتم. بعد دویدن. دویدنِ بیدلیل، که بهترین نوع دویدن است. اینجا بازی کردم؛ با سنگ، با خاک، با درِ آهنی که هر بار باز میشد صدایش مثل خمیازۀ یک درِ آهنی بود. با توپی که میافتاد توی حیاطِ ما و من از پشت پنجره تماشا میکردم، مثل منتقد سینمایی که هنوز نمیداند فیلم دربارهی چیست ولی گریهاش گرفته.
اینجا عاشق شدم. نه به آن معنی که کسی بفهمد. عاشق شدم به یک صدای خنده از پشت دیوار، به سایهای که هر غروب ، پشت پنجره با موهای دم اسبی درس میخواند .
اینجا رویا بافتم. رویاهایم را مثل جورابهای نوزادی، سال به سال از تنم درآوردم و بزرگترشان کردم. یک بار تصمیم گرفتم ستارهشناس شوم، یک بار زورو ، یک بار نویسنده، یک بار هیچکدام، و بعد تصمیم گرفتم تصمیم نگیرم؛ که سختترین شغل دنیاست و حقوقش هم خیلی دیر به دیر میآید.
اینجا برای آینده هدف گذاشتم. آنقدر جدی که فکر میکردم آینده همین کوچه است، همین دیوار، همین پنجره، و بعد فهمیدم آینده از کوچه میزند بیرون و آدم را با خودش میبرد، انقدر جابهجایت میکند که دیگر از یاد میبری کوچهها را ، دیوارها را ، پنجرهها را ، سایهها را ...
ظهرها که میشد، صدای بشقاب و قاشق از پشت پنجرهها میآمد. مثل باران فلزی. انگار آسمان یک آشپزخانهی بزرگ است و دارد برای همه سوپ میریزد. غروبها بوی غذا از لای پردهها میخزید بیرون و کوچه را برای چند دقیقه تبدیل میکرد به یک خانهی بزرگ. بوی پیاز داغ، بوی برنج، بوی قورمهسبزی، بوی زندگی.
من آنموقعها از پشت پنجره به کوچه نگاه میکردم و فکر میکردم اگر یک روز برگردم، حتماً زنگ یکی از همین خانهها را میزنم. زنگ را میزنم، در باز میشود، میگویم: «سلام، من همان بچهام. همانکه توپش میافتاد. همانکه از پشت پنجره نگاه میکرد. همانکه یک روز رفت و فکر میکرد برمیگردد.» و بعد میگویم: «فقط میخواهم خانه را ببینم. فقط میخواهم از پنجرهی همان اتاق، خودم را که بیرون ایستادهام تماشا کنم.»
اما اگر مرا نشناسند چی؟ اگر در را باز کنند و نگاهم کنند و لبخند بزنند و بگویند: «ببخشید، شما»؟ اگر بگویم: «نه، اینجا خانهی من بود» و آنها بگویند: «خب، الان خانهی ماست»؟ اگر پنجره را ببندند و من بمانم با کوچهای که دیگر مال من نیست؟ اگر خودم هم خودم را نشناسم؟ اگر از پشت شیشه بچهای ببینم که شبیه من است و نتوانم به او بگویم: «نترس، من از آیندهی تو آمدهام و فقط میخواستم سر بزنم»؟ اگر بگوید: «آیندهی من همین است؟» و من بگویم: «نه، آیندهی تو خیلی بهتر است؛ فقط ...» و خیره نگاهم کند و بگوید: « فقط؟» و من بمانم با یک جواب تلخ که هیچوقت به کار بچهها نمیآید.
زنگ نمیزنم. فقط میایستم. دستم را روی دیوار میکشم. دیوار سرد است، اما زیر انگشتم چیزی تکان میخورد؛ شاید صدای قدیمیام، شاید خندهام، شاید همان تصمیمهای نوجوانی که فکر میکردم دنیا را با آنها میسازم و بعد دنیا با من چیزی ساخت که هنوز اسمش را نمیدانم. (اسمش را میگذارم «بزرگ شدن»، ولی این اسم هم مثل اسمهای دیگر است: حرف مفت است.)
کوچه آرام است. آفتاب دارد از روی پشتبامها میلغزد. من هم آهسته از کنار خودم رد میشوم. برمیگردم. کوچه همان است. پنجرهها هماناند. فقط منم که دیگر از پنجره به بیرون نگاه نمیکنم؛ منم که بیرون ایستادهام و منتظرم کسی مرا به خانه ام دعوت کند ..
پ.ن :
البته که این داستان نبود ، دیروز و دیشب ، دیوار دیوارِ محلهی بچگیم رو دست کشیدم و زیارت کردم ،
و چقدر اشک ریختم وقتی خودم رو دیدم که چه شاداب دنبال توپ میدوید .. بیخیال و رها ... امیدوار و آزاد