قضاوت به طور معمول پس از شنیدن همه روایت‌ها آغاز می‌شود؛ اما در نمایش کت، مخاطب از همان لحظه ورود به سالن، خود را در موقعیتی می‌یابد که گویی از پیش برای داوری فراخوانده شده است، سپنتا پزشکی در تازه‌ترین تجربه نویسندگی و کارگردانی خود با بهره‌گیری از فضایی دادگاهی و مشارکت مستقیم تماشاگران، جهانی می‌آفریند که در آن حقیقت، تنها با شنیدن یک روایت به دست نمی‌آید و مرز میان عدالت، مسئولیت و حافظه، پیوسته محل پرسش است.

در گفت‌وگوی پیش‌رو، بدون آنکه گره‌های داستان فاش شود، از شکل‌گیری این جهان نمایشی، شیوه ساخت شخصیت‌ها، نگاه کارگردان به مفهوم کت و تجربه بازیگران در مواجهه با این اثر سخن گفته‌ایم.

فصل نخست/ پیش از آنکه رأی ... دیدن ادامه ›› صادر شود...

هنوز نمایشی آغاز نشده است؛ اما قضاوت، پیش از روشن شدن نخستین نور، در سکوت سالن جریان دارد.

تماشاگران یکی‌یکی وارد می‌شوند و روی صندلی‌هایی می‌نشینند که نه به رسم سالن‌های متعارف تئاتر، بلکه در سه سوی فضای اجرا چیده شده‌اند؛ آرایشی که از همان لحظه نخست، مخاطب را از جایگاه یک ناظر منفعل بیرون می‌آورد و او را در موقعیتی قرار می‌دهد که احساس می‌کند حضورش بخشی از سازوکار اجراست. ضلع چهارم، قلمرو بازیگران است؛ اما سه ضلع دیگر نیز صرفاً جایگاه تماشا نیست، بلکه بخشی از هندسه تصمیم‌گیری‌اند.

این چیدمان، پیش از آنکه نخستین دیالوگ شنیده شود، یک پرسش خاموش را در ذهن مخاطب می‌نشاند: اگر روزی قرار باشد درباره سرنوشت انسانی تصمیم بگیری، آیا تنها شنیدن یک روایت برای صدور حکم کافی است؟

نمایش کت به نویسندگی و کارگردانی سپنتا پزشکی، از همین نقطه وارد جهان خود می‌شود؛ جهانی که بیش از آنکه بر نمایش یک حادثه تکیه کند، مخاطب را در معرض مواجهه با روایت‌های انسانی قرار می‌دهد. این اثر، بدون آنکه به دنبال پاسخ‌های آماده باشد، از تماشاگر می‌خواهد در جایگاهی بنشیند که فاصله چندانی با قضاوت ندارد.

آنچه کت را در نخستین برخورد متمایز می‌کند، تنها طراحی موقعیت اجرایی نیست؛ بلکه پرهیز آگاهانه از آشکار کردن همه چیز است. نمایش، رازهایش را یکباره عرضه نمی‌کند و ترجیح می‌دهد مخاطب، قطعات این جهان را به تدریج کنار هم بگذارد.

در گفت‌وگویی که پس از اجرا با سپنتا پزشکی نویسنده و کارگردان اثر و همچنین دو بازیگر نمایش، شادی امیری و علی سیبی انجام دادیم، تلاش کردیم بیش از روایت داستان، به جهان فکری اثر نزدیک شویم؛ جهانی که در آن، یک شیء ساده می‌تواند حامل هویت، حافظه و پرسشی درباره انسان باشد.

این پرونده، قصد بازگویی داستان کت را ندارد؛ زیرا بخشی از تجربه این نمایش، در کشف تدریجی آن نهفته است. آنچه پیش‌رو دارید، تلاشی است برای نزدیک شدن به اندیشه‌هایی که پشت این اجرا شکل گرفته‌اند؛ اندیشه‌هایی درباره حافظه، مسئولیت، سکوت، قضاوت و نسبت انسان با حقیقت.

در نخستین بخش این گفت‌وگو، از سپنتا پزشکی پرسیدیم که چرا این نمایش، نامی به ظاهر ساده اما پرمعنا را برای خود برگزیده است؛ نامی که به گفته او، اگر از نمایش حذف شود، تنها یک عنوان از دست نمی‌رود، بلکه بخشی از ساختمان معنایی اثر نیز فرو می‌ریزد.

نسخه کامل این مطلب در رسانه منتشرکننده در دسترس است. برای مطالعه ادامه، از لینک زیر استفاده کنید:

https://irna.ir/xjXNKR