حبیب نریمانی

هنرساز ناگهان خیال در هستی من حلول کرد ●

یاگو یکی از پیچیده‌ترین و هراس‌انگیزترین شخصیت‌های اتللو است؛ شخصیتی که برخلاف بسیاری از شرورهای کلاسیک، انگیزه‌هایش هیچ‌گاه به‌طور کامل آشکار نمی‌شود. او افسر نزدیک به اتللوست، اما پس از آنکه اتللو، کاسیو را به جای او به مقام بالاتری منصوب می‌کند، کینه‌ای عمیق در وجودش شکل می‌گیرد.

یاگو به جای خشونت مستقیم، با شناخت دقیق روان آدم‌ها، دروغ، تردید و دستکاری کار می‌کند. او تقریباً تمام تراژدی نمایش را از پشت صحنه‌ی روابط انسانی هدایت می‌کند و کاری می‌کند که دیگران به جای او تصمیم‌های ویرانگر بگیرند.

جایگاه یاگو در نمایشنامه بسیار فراتر از یک «ضدقهرمان» است؛ او موتور محرک تراژدی اتللو است. اگر اتللو نماد حسادت و فروپاشی اعتماد باشد، یاگو کسی است که این حسادت را می‌سازد، تغذیه می‌کند و به فاجعه می‌رساند. شاید ترسناک‌ترین ویژگی او همین باشد: یاگو آدم‌ها را نمی‌کشد؛ کاری می‌کند که خودشان یکدیگر را نابود کنند.