نه برایت اشکی
نه برایت حرفی
نه برایت دلی
نه برایت عشقی
دارم
میگیرم از خویش، همه ی تورا
میگیرم از خودیش همه ی آنچه از تو ، توست
و دور میریزم هرآنچه از تو برایم " تو " بود

شاعری شعرهایش را چشمه کرد

کتاب "من چشمه بودم!"، منتخب اشعار خانم "روناک آلتون"، شاعر کُرد اهل سلیمانیه، با ترجمه‌ی "زانا کوردستانی" توسط نشر الکترونیک زیتون و همراهی انجمن شعر و ادب رها، منتشر شد.

این کتاب به صورت الکترونیک، در ۷۰ صفحه‌ی رنگی، با طراحی جلد خانم "لیلا طیبی" منتشر شده است.

خانم "روناک آلتون" (به کُردی: ڕووناک ئاڵتوون)، با نام اصلی "روناک توفیق محمد" (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد) شاعر و هایکوسرا کردزبان، زاده‌ی سال ۱۹۷۵ میلادی، در سلیمانیه است.

کتاب "من چشمه بودم!" مجموعه‌ای‌ست از منتخب دو دفتر شعر خانم آلتون به نام‌های "من ... دیدن ادامه ›› چشمه بودم!" و "میان چشمه‌های شعر"، که اغلب اشعارش از شعرهای کوتاه تشکیل شده و ۹۰ شعر در آن گنجانده شده است.

◇ چند شعر از این مجموعه:
(۱)
پیش از سنگ شدن،
من چشمه بودم -
دریغ که تو زبان آب را نمی‌فهمیدی!


(۲)
هزار سال است
که این وضع من است،
زیاد نمانده
که اثری باستانی بشوم.


(۳)
تازه شدن زخم
از خود زخم دردناک‌تر است!
دوباره‌ام نکن!!!


■●■

برای تهیه‌ی نسخه‌ی pdf این کتاب، می‌توانید به آدرس‌های زیر مراجعه کنید:
https://t.me/mikhanehkolop3
https://t.me/newsnetworkraha
https://t.me/leilatayebi1369
https://t.me/rahafallahi
https://eitaa.com/newsnetworkraha
https://eitaa.com/mikhaneraha
https://eitaa.com/rahaei1396
https://eitaa.com/leilaei1369
Rubika.ir/RahaMikhanekolop
Rubika.ir/rahaei1396
Rubika.ir/leilaei1369
https://ble.ir/mikhanekolop
https://ble.ir/rahaei1396
https://ble.ir/leilaei1369
https://splus.ir/newsnetworkraha
https://splus.ir/mikhanehkolop
https://splus.ir/rahaei1396
https://splus.ir/leilaei

توالت
[بر اساس ماجرایی واقعی]

به مناسبت روز کودک مسابقه‌ی سفالگری برگزار شده بود. من هم آن روز در مسابقه حاضر بودم.
مشغول ورز دادن گِل‌های خاک رُس بودم، تا با مقدار گِلی که به من داده بودند، چند قابلمه و ظرف گِلی کوچک درست کنم.
نوع ساخت و تعداد و هدر ندادن گِل‌های رُس از جمله آیتم‌های مسابقه بود.
تعدادی میز در حیاط کانون گذاشته بودند و بر روی هر میز هفت هشت نفر دختر و پسر هم سن و سال خودم،هر کدام مشغول ساخت چیزی بودند.
گاهی هم از روی دست هم دید می‌زدیم و تقلب می‌کردیم و یا ایرادهای همدیگر را می‌گفتیم.
در همین حین پسرکی ۸ یا ۹ ساله کنار من آمد و از مسئول ... دیدن ادامه ›› مسابقه مقداری گِل گرفت.
همراه او مادرش و خواهر کوچکش هم بودند.
رو به مادرش کرد و گفت: مامان چی درست کنم؟!
مادرش نگاهی کوتاه به دست همه‌ی بچه‌‌ها انداخت و برای اینکه ساخته‌ی پسرش با بقیه فرق داشته باشد، با غرور خاصی گفت: توالت! توالت فرنگی درست کن!
توی دلم به راهنمایی و ساخته‌اش خندیدم.
کار من رو به پایان بود و پسرک تازه وارد هم پس از دقایقی که نتوانست توالت فرنگی‌اش را درست کند، گِل‌ها را در مشتش ورز داد و ورز داد و ورز داد، مادرش با عصبانیت گفت: این چیه دیگه؟!
پسرک که کلافه و خسته نشان می‌داد، جواب داد: گوهه! گوه! من نمی‌تونم توالت درست کنم!


#زانا_کوردستانی

نــذر

سعید، ماشینش را جلوی در ورودی امامزاده پارک کرد. پیاده شد و به گنبد امامزاده نگاهی انداخت. تعظیمی کرد و در دل صلواتی فرستاد.
عده‌ای در صحن حرم که قبرستان روستا هم بود، بر سر قبور درگذشتگان، به دیدار امواتشان آمده بودند.
نم‌نم باران بهاری، هوا را لطیف و دلپذیر کرده بود. چند درخت کاج بلند بالا و کهن‌سال داخل صحن سر به آسمان کشیده بودند و با ابرها به معاشرت ایستاده بودند.
سعید، چترش را باز کرد و روی سرش گذاشت. با قدم‌های آرام و شمرده، به طرف حرم راه افتاد. در بین راه چند بچه‌ی کوچک، به او حلوا و خرمای نذری تعارف کردند.
کفش‌هایش را از پا در آورد و داخل قفسه‌ی جا کفشی گذاشت و وارد حرم شد. تعظیمی دوباره کرد. این‌بار طولانی‌تر و چند مرتبه صلوات فرستاد.
داخل ... دیدن ادامه ›› حرم، ضریح کوچکی خودنمایی می‌کرد. ضریحی که از آهن سیاه ساخته شده بود و چند گل مسی بر بدنه‌اش نصب شده بود. چند پارچه‌ی سبز از بالای ضریح به سقف آویزان شده بود.
ساختمان حرم از آجرهای قرمز، بنا شده بود. داخل حرم با گچبری‌های زیبایی به رنگ زرد و قرمز، جلب توجه می‌کرد. در یک طرف حرم، تابلویی که شجره‌نامه‌ی امامزاده را نوشته بود، به دیوار میخکوب شده بود.
سه زن و پیرمردی مشغول زیارت بودند.
سعید به جماعت زوار سلامی کرد و به زیارت پرداخت. بعد از زیارت گوشه‌ای از حرم نشست و مشغول تماشای زائران امامزاده شد.
با خودش فکر کرد بهتر است از یکی از این زوار سراغ کبلایی را بگیرم، حتما یکی از آنها می‌شناسدش.
در این فکر و خیالات، چند بار‌ی نگاهش به نگاه پیرمرد زائر گره خورد و با شرم سرش را پایین انداخت.
پیرمرد زیارتش را تمام کرد و به طرف سعید رفت.
- زیارتت قبول جوان!
- قبول حق باشه عمو جان! زیارت شما هم قبول.
- قبول! انگاری غریبه‌ای! مهمونی یا راه گم کردی؟!
سعید به احترام پیرمرد، از جایش بلند شد، لبخندی زد و گفت: هیچ کدوم! پی کاری اومدم.
- چه کاری؟ با کی؟ تو این روستا همه آشنای هم‌اند و همه قوم و کس یکدیگر رو خوب می‌شناسن، با کی کار داری که کمکت کنیم؟!
- دنبال کبلایی حسن می‌گردم. می‌شناسید؟!
پیرمرد، دستی به ریش‌های سفید و بلندش کشید، و گفت: بشین جوون، بشین! بگو ببینم چکارش داری؟!
- می‌شناسیدش؟ آدرسی، چیزی دارید؟
پیرمرد دستی روی شانه‌ی سعید گذاشت و گفت: کبلایی حسن، خودمم!
سعید، کبلایی را خوب برانداز کرد و روی دو زانوی، جلویش نشست.
- نگفتی پسرم، چکارم داری؟! من می‌شناسمت؟!
سعید، دست‌های چروکیده و پینه‌بسته‌ی کبلایی را در دست گرفت و گفت: کبلایی اوس عزیز را یادت هست؟!
کبلایی لحظه‌ای به فکر فرو رفت.
- مگه میشه اون مرد خدا رو فراموش کنم. این ضریح رو که می‌بینی اون بنده‌ی پاک خدا ساخت و نصب کرده.
سعید با ذوق و شوق گفت: من پسر اوس عزیزم! ولی نمی‌دونستم که پدرم این ضریح را درست کرده، یعنی تا الان چیزی در این مورد نگفته بود.
کبلایی دست‌های سعید را فشرد و گفت: که این طور!
و دوباره به فکر و خیال رفت...

┄┅═✧❁💠❁✧═┅┄

حدود ۵۰ سال، از آشنایی من و پدرت می‌گذره!
هیچ‌وقت آن شب سرد و برفی را که با او برخورد کردم فراموش نمی‌کنم.
بوران شدیدی می‌وزید و کل روستا را سرما و تاریکی بلعیده بود.
جز صدای واق واق چند سگ ولگرد که اطراف آبادی، از سوز سرما به سگ‌لرز افتاده بودند، صدایی دیگر به گوش نمی‌رسید.
همه در خانه‌هایشان و  کنار بخاری‌های چوبیشان در خواب بودند. من هم لحاف تشکم را انداخته بودم که داخل رختخواب بخزم، که یک‌هو صدای در بلند شد.
یکی آن بیرون، با ضربات محکم و پشت سر هم به در چوبی حیاط می‌کوبید.
بسم‌الله‌یی بر زبان راندم و در حالی که با خودم می‌گفتم، یعنی کیه این وقت شب، فرنجی‌ام را روی شانه انداختم و بیرون رفتم.
تمام حیاط زیر بارش شدید برف، سفیدپوش شده بود. چکمه‌هایم را پوشیدم و کیه کیه کنان به سمت در رفتم.
جوابی نمی‌شنیدم، جز صدای ضربات پشت سر هم به در.
در را باز کردم. مرد غریبه‌ای به همراه زنی که کودکی در بغل داشت، پشت در ایستاده بودند.
زن محکم بچه را در آغوش گرفته بود. خودش از سرما می‌لرزید.
- خیر باشه مسلمان؟! این وقت شب خبری شده؟!
مرد غریبه، بیچاره و مفلوک، که تمام سر و صورتش از سرما و برف، قندیل زده بود، با صدایی که گویی از ته غاری شنیده می‌شود، بریده بریده و به زور گفت: خدا خیرت بده برادر!... اجازه بده امشب را مهمان خانه‌ات شویم... من و زن و بچه‌ام رو نجات بده... از سرما یخ زده‌ایم... جان بچه‌ی بیمارم در خطر است...
بی‌معطلی و بی‌آنکه چیزی بپرسم، آنها را داخل بردم. زن و بچه‌هایم را بیدار کردم. هرچه لحاف و جاجیم داشتیم زیر و رویشان انداختیم که گرمشان شود. برایشان سوپ و چای داغ درست کردیم، دادیم خوردن و جون تازه‌ای گرفتن.
خوب که سر حال آمدند، از مرد غریبه پرسیدم که نام و نشانش چیه و این وقت شب و توی این برف و بوران، چکار دارن و کجا می‌رفتند.
مرد غریبه گفت که نامش اوس عباس است، اوستاکاره و بنایی و خراطی و آهنگری می‌کند. بچه‌اش، مرض لاعلاجی گرفته، نذر کرده برای شفا و سلامتی‌اش، او را به پابوس امام رضا(ع) ببره.
اون موقع‌ها که ماشین و وسیله مث الان پیدا نمی‌شد. بیشتر مردم یا پیاده به این شهر و اون شهر و ده و روستا می‌رفتند، یا با اسبی، اشتری، الاغی!. گاهی هم اگر شانس یارت بود، کامیون‌های دیزل بین راه سوارت می‌کردن و تا جایی می‌رسوندنت.
اوس عباس هم برای ادای نذرش، دست زن و بچه‌اش رو می‌گیره و به طرف خراسان راه می‌افته، وسط راه، چند فرسخی ده ما، دو نامرد از خدا بی‌خبر جلوی راهشون رو گرفتن و دار و ندارشون رو غارت می‌کنن. اون زمان‌ از این راه‌زن‌ها و سر گردنه بگیرها زیاد بود. رفتنت با خودت بود و رسیدن و برگشتنت با خدا.
بنده خدا اوس عباس از صلاة ظهر تا اون موقع شب، توی سرما و بوران، با زن و بچه‌ش راه افتاده بود تا خودشون رو به خونه‌ای، روستایی، جای امن و امانی برساند.
سرت رو درد نیارم، ختم کلام که جونم برات بگه، اوس عباس و زن و بچه‌ش یک ماه، چهل روزی مهمون روستای ما بودند. تو همین اتاق دم حیاط ما زندگی می‌کردند. هر کاری که از دستش بر می‌اومد برای اهالی روستا انجام می‌داد، تا پول و پله‌ای جمع کنه و سفرش را ادامه بده.
یک روز عصر که داخل امامزاده همدیگر را دیدیم، صدام زد و گفت: کبلایی، دیگه وقت رفتن رسیده، باید راه بیوفتم و خودمون رو به مشهد برسونیم. ولی اول یه نذری کردم که باید اداش کنم.
گفتم چه نذری؟ آهی کشید و اشاره‌ای به قبر ساده و بی‌ضریح امامزاده کرد و گفت: نذر کردم برای آقا یه ضریح بسازم و نصب کنم و بعد راهی بشم. مشتلق خبر خوششه!
بنا به گفته‌ی پدرت، یک شبی امامزاده به خوابشان می‌آیند و می‌فرمایند، آقا علی ابن الموسی الرضا(ع) فرمودند به زائر ما برسانید، ما که حاجتش را روا کردیم و به پسرش شفا دادیم، پس چرا دیگر به زیارتمان نمی‌آید؟!
آره پسرم! پدرت به این دلیل چنین نذری کرده بود و ده دوازده روزه، ضریح رو ساخت و نصب کرد و روز بعدش دار و ندارش را روی الاغی که خریده بود، بار زد و آماده‌ی رفتن شد.
خدا شاهده که توی اون مدت که مهمان روستای ما بود، از آن شیرمرد شیر حلال خورده، جز خوبی و مردانگی ندیدیم. به این خاطر همه‌ی مردم روستا تصمیم گرفتیم مقداری پول برای خرج راهشون جمع کنیم و به اوس عباس بدیم.
اولش قبول نکرد، تا اینکه گفتیم این پول قرضه و هر وقت تونست پسش بده.
اون هم به شرطی قبول کرد که لیست افراد و مبالغ رو بنویسیم، یکیش پیش خودش و یکیش پیش ما بمونه تا وقتی بتونه دینشو ادا کنه. ما هم تو دو برگه کاغذ اسم و مبلغ پول هر شخص رو نوشتیم و یک برگش رو دادیم اوس عباس و از او و خانواده‌اش خدا حافظی کردیم و راه افتادند طرف مشهد.

┄┅═✧❁💠❁✧═┅┄

کبلایی حرف‌هایش که تمام شد، نگاهی به سعید کرد. سعید نرم‌نرمک داشت گریه می‌کرد، صورتش خیس اشک شده بود. دستش را داخل پالتویش کرد و برگه‌ای را جلوی کبلایی گرفت.
- این برگه رو می‌گید کبلایی؟!
کبلایی برگه‌ی رنگ و رو رفته و چهار تایی را از دست سعید گرفت و نگاهی به داخلش انداخت.
- آره خودشه!
و دوباره برگه را به سعید پس داد.
- پسرم نگفتی حالا برای چه‌کاری پی من می‌گشتی؟!
سعید اشک‌هایش را با پشت دست، پاک کرد و جواب داد: اومدم قرض‌های پدرم رو پس بدم!
کبلایی، سبحان‌الله‌ی گفت و از جا بلند شد. به طرف صندوقچه‌ای که گوشه‌ی حرم امامزاده گذاشته شده بود، رفت و درش را باز کرد و از داخلش دفتری کهنه بیرون آورد. از لای برگه‌های دفتر، کاغذی در آورد و دستش را رو به سعید دراز کرد.
سعید کاغذ را گرفت و باز کرد.
لیست نفرات و مبلغ قرض‌هایشان به پدرش بود. همگی جلوی اسمشان و مبلغ قرضشان نوشته بودند:
                                                   حلالش باد!


✍ زانا کوردستانی

سر انجام به جایی فرود خواهم آمد
چون برفی که بر شانه ام
به مثل قاصدک
چو برگی هراسان
سر انجام افسون تمام مرا پر خواهد کرد
تا در آستانه ی پاییز شُرشُر شوم

پ.ن: #حسین_علیزاده

من طی می شوم در مسیر
با هلاوت و بی صبری
چندی به خاموشی
چندی به انهدام
چندی به گمراهی
طی می شوم در مسیر تو
واااای که کسی شاهید این طی شدنم نخواهد بود
بی تردید من همان خاموشی طی شدنی ام

مجموعه شعری از دریا هورامی منتشر شد

کتاب "من دریایم!"، منتخب اشعار خانم "دریا هورامی"، شاعر کُرد عراقی، با ترجمه‌ی "زانا کوردستانی" توسط نشر الکترونیک زیتون و همراهی انجمن شعر و ادب رها، منتشر شد.

این کتاب به صورت الکترونیک، در ۱۱۷ صفحه‌ی رنگی، با طراحی جلد خانم "لیلا طیبی" منتشر شده است.

خانم "دریا هورامی"، شاعر، هایکوسرا، نویسنده‌، معلم، گوینده و دوبلور کُرد زبان، اهل ... دیدن ادامه ›› شهر حلبچه است.

کتاب من دریایم! مجموعه‌ای‌ست که اغلب اشعارش از شعرهای کوتاه تشکیل شده و ۹۴ شعر در آن گنجانده شده است.

چند شعر از این مجموعه:
(۱)
برگم و
تنها درخت می‌فهمد
چقدر قلبم،
زیر فشارِ رنج، لرزیده است!

(۲)
حلبچه،
کودکی گم شده و آواره بود
سیاستمداران
برگه‌ی "دی‌ان‌ای‌"اش را پنهان کردند،
تا که هیچکس پیدایش نکند.

(۳)
اناری تنها بر شاخسارم،
فراموش شده‌ی چهار فصل سال
شعر از من می‌چکد!

■●■

برای تهیه‌ی نسخه‌ی pdf این کتاب، می‌توانید به آدرس‌های زیر مراجعه کنید:
https://t.me/mikhanehkolop3
https://t.me/newsnetworkraha
https://t.me/leilatayebi1369
https://t.me/rahafallahi
https://eitaa.com/newsnetworkraha
https://eitaa.com/mikhaneraha
https://eitaa.com/rahaei1396
https://eitaa.com/leilaei1369
Rubika.ir/RahaMikhanekolop
Rubika.ir/rahaei1396
Rubika.ir/leilaei1369
https://ble.ir/mikhanekolop
https://ble.ir/rahaei1396
https://ble.ir/leilaei1369
https://splus.ir/newsnetworkraha
https://splus.ir/mikhanehkolop
https://splus.ir/rahaei1396
https://splus.ir/leilaei

ن والقلم
قسم به قلم و آنچه که می‌نویسد

فرصت شد که نگاهی بر کتاب "عطر جهان شمول" نوسروده‌های جناب آقای "خالد بایزیدی" بندازم و بخوانم و مست و کیفور شوم.

آشنایی اینجانب با استاد "دلیر" و قلمش به مدت‌ها پیش بر‌می‌گردد، لیکن جهت آشنایی خوانندگان ابن مطلب لازم دیدم که ابتدا به معرفی ایشان بپردازم و سپس دست به نقد و بررسی اشعار بپردازم، چونکه پندار این قلم این است، که پیش از شناخت قلم باید شناخت درستی از صاحب قلم داشته باشیم.
استاد "خالد بایزیدی"، متخلص به "دلیر"، شاعر، نویسنده و مترجم کُرد است. ایشان در زندگی‌نامه‌ی خودنویسی، چنین نگاشته است: در سال ۱۳۴۵ به این کره تبعید شدم. در مهاباد دیپلم گرفتم و از آنجائی که در یک خانواده مذهبی به دنیا آمده بودم پدر و مادرم مایل بودند درس فقه بخوانم. ... دیدن ادامه ›› به احترام آنان روی هم رفته مدت چهارسال در دو مکتب‌خانه در مهاباد و بوکان به تحصیل علوم دینی مشغول بودم. بر اثر علاقه شدیدی که به هنر و ادبیات داشته و دارم به مطالعه شعر به زبان‌های کُردی و فارسی روی آوردم و در این زمینه بطور جدی وارد شدم. در نتیجه‌ی کوشش‌های مداوم و مشتاقانه به تدریج به سرودن شعر کردی و فارسی و ترجمه شعر شاعران معاصر کُرد پرداختم و اشعار و ترجمه‌هایم در روزنامه‌ها و سایت‌های مختلف ایران و خارج از کشور چاپ شدند. چند مجموعه از سروده‌هایم در انتشارات فرجام تهران که تحت مدیریت آقای فاروق صفی‌زاده است، به‌چاپ رسید.

از ایشان تاکنون چندبن مجموعه شعر چاپ و منتشر شده است، از جمله: سخن دل - دل مویه - عصیان غربت -  تبسم تاکستان -  باران عشق - تو را چون کتابی برگزیدم (ترجمه شعر شاعران معاصر کُرد) - سیمای ونبوو… سیمای گمشده (مجموعه شعر کُردی)  - لبخند ژرف کاریکلماتور و...

■◇■

کتاب "عطر جهان شمول"، مجموعه شعری‌ست، با فضایی سرشار از حس و معنا را در قالب تصاویری شاعرانه و گاه سمبلیک خلق می‌کند. فضاسازی در شعر (درک درست از جهان شعر) درک جدید از جهان، توصیف وضعیتی است، که شاعر در شرایط ویژه در شعر به تصویر می‌کشد.
دلیر در این مجموعه، مخاطب را به دنیایی پر از تأمل و احساس دعوت می‌کند. در سراسر اشعارش، تم‌هایی چون مرگ، غم، کودکانه بودن، غربت، امید و طبیعت به چشم می‌خورند که با زبانی ساده اما عمیق بیان شده‌اند.
در این مجموعه با نفوذ شعر به فضاهای بی‌سابقه روبرو هستیم، یعنی اینکه، خواننده، مرتب در فرم شعر آوانگارد یا مدرن یا پسامدرن با تغییر و جابه‌جایی حدود و بردن شعر به فضاهایی که سابقه نداشته، غریبه است، برخورد می‌کند.
باید دانست که استفاده از زبان ساده و روزمره احساس نزدیکی ایجاد می‌کند، اما پرداختن به نوآوری‌های زبانی و بازی با کلمات می‌تواند به غنای شعری کمک کند. این رمز و رازی‌ست که جناب بایزیدی تا حدودی توانسته در این مجموعه بروز دهد.
ریتم و موسیقی در کلام برخی از قطعات، به خوبی حفظ شده و حس و لذت خواندن یک متن شاعرانه‌ی ناب و ریشه‌دار را به خوبی منتقل می‌کند.
در اشعار این مجموعه، با تصاویر شاعرانه و نمادین برخورد داریم. استفاده از عناصر طبیعت مانند ماهی، کبوتری، پرندگان، باد، آب و جنگل به طور نمادین، فضای شاعرانه و تأثیرگذاری ایجاد کرده که خواننده را به تفکر وادار می‌کند.
مخاطب با خواندن این شعرها، در ژرفابی عمیق و احساسی غوطه‌ور می‌شود. شاعر با زبانی ساده، لیکن پر احساس، حس غم، غربت، انتظار و عشق به زندگی را منتقل می‌کنند. به‌ویژه در شعرهایی که به مرگ و فقدان می‌پردازند، این حس به خوبی آشکار، ملموس و پر بازتاب است.
تصویرسازی‌های تازه و غیرتکراری، به‌مانند ترکیب‌هایی مثل «کفش‌های خورشید»، «قند در دهان خیابان آب شد»، «دوک اندیشه‌ای که پنبه می‌شود» نشان از تخیل زنده و شخصی شاعر دارد. این‌ها کلیشه نیستند؛ بلکه زاده‌ی نگاه تازه‌اند.
حسن دیگر این اشعار، تنوع موضوعی شعرهای خالد بایزیدی‌ست. وی به‌خوبی با حفظ اقتصاد کلام، همان اصل اساسی در موجودیت شعر کوتاه، از تولد تا مرگ و از غربت تا وصل، از امید و نومیدی، از هست تا نیست و ده‌ها نمونه‌ی دیگر بهره گرفته، پرداخته و ساخته است. بلاشک این مجموعه، گستره‌ی موضوعی خوبی و با کمی اغراق، عالی و ناب دارد، که سبب می‌شود، مخاطب در طول خواندن با احساسات و مفاهیم مختلفی روبه‌رو، آشنا و همگام شود.
فارغ از این همه حسن و نکته‌های ناب اشعار جناب بایزیدی، نکاتی هم موجود است که قابل بهبود و تقویت و تغییر است.
مورد نخست اینکه، بحث انسجام و پیوستگی مجموعه است. گرچه تنوع موضوعی مجموعه اشعار جالب است، ولی گاهی اشعار به صورت جداگانه و مستقل به نظر می‌رسند و انسجام کلی مجموعه کمی کاهش یافته است. اگر شاعر در چینش و فشرده‌سازیِ برخی قطعات دفتر، دقت بیشتری داشت، این مجموعه می‌توانست از "مجموعه‌‌ای با قطعات خوب" مبدل به "یک اثر واحد و به‌یادماندنی" شود. باید دانست که، اتصال موضوعی یا تماتیک قوی‌تر می‌تواند هر مجموعه‌ای را یکپارچه‌تر و قوی‌تر کند.
برخی اشعار کاملاً آزاد و ساده‌اند و برخی دیگر ساختارهای پیچیده‌تری دارند. این تنوع خوب است اما گاهی باعث می‌شود ریتم کلی مجموعه کمی پراکنده شود.

این مجموعه شعر، نمونه‌ای از شعر سپید کوتاه است، که با زبان ساده و تصاویری ملموس تلاش می‌کند مفاهیم عمیق انسانی و اجتماعی را بیان کند.
عطر جهان شمول، فریاد‌های شاعری صادق و صاحب‌سبک، که درد را شناخته، لیکن در آن غرق نشده و نمی‌شود، زیرا او بلد است، از دلِ تاریکی، تصویری روشن بسازد.

✍ زانا کوردستانی

مقبره‌ای برای شرمساری ما

زنده‌یاد "علی میردیرکوندی"(میردریکندی) متخلص به "گونگادین"، زاده‌ی سال ۱۳۲۱ خورشیدی، در یکی از روستاهای لرستان بود.

وی نویسنده‌ای بود، که عمدتاً برای دو کتاب برجسته‌اش یعنی "بهشتی برای گونگادین نیست"، و " نورافکن" که حماسه‌ای است عامه‌پسند و در ۱۷ جلد، شهرت دارد. هر دوی این کتاب‌ها در اواسط سده‌ی بیستم میلادی و با نثر انگلیسی شکسته نوشته شده‌اند.

در مورد زندگی میردیرکوندی، اطلاعات نسبتاً کمی موجود است؛ جز این که علی‌رغم سواد کم توانسته بود زبان انگلیسی را به تنهایی و بدون مدرس بیاموزد تا حدی که قادر به خواندن، نوشتن و انتشار نوشته‌هایش به این زبان باشد.

میردیرکوندی کتاب "بهشتی برای گونگادین نیست" را زمانی نوشت که ... دیدن ادامه ›› در طول جنگ جهانی دوم در تهران در یک مهمانخانه سربازان مشغول به کار بود؛ سپس آن را به افسر همینگ انگلیسی، که در حکم راهنمایش بود؛ داد. آخرین دیدار همینگ با میردریکوندی در سال ۱۹۴۹ میلادی، رخ داد؛ همینگ پس از آن رمان میردیرکوندی را در بریتانیا منتشر کرد.

پروفسور "ر.ث زاعنر" یکی دیگر از افرادی که با میردیرکوندی ارتباط داشته، در مقدمه‌ی کتاب "بهشتی برای گونگادین نیست" درباره‌ی "علی میردریکوندی" چنین نگاشته است:
«مانند ژنرال دوگل بی‌رقیب و تنها بود، به عنوان یک مرد و به عنوان یک نویسنده. باید مقایسه را همین‌جا پایان داد. او علی میردیرکوندی نام داشت، ولی ترجیح می‌داد گونگادین خوانده شود. دهقانی بود از سرزمین‌های وحشی لرستان در جنوب غربی ایران و در هیچ قاموسی نمی‌شد او را باسواد نامید. وقتی من در سفارت انگلیس در تهران کار می‌کردم او به عنوان خانه‌شاگرد به منزلم آمده، شش هفته پهلویم بود و سپس ناپدید شد. این تمام آشنایی من با او بود. خارق‌العاده‌ترین شخصیتی که تاکنون در همه‌ی عمرم ملاقات کرده‌ام، یعنی مصنّف همین کتاب…»

این کتاب در سال ۱۹۶۵ تبدیل به پرفروش‌ترین کتاب سال آمریکا و انگلستان می‌شود. پس از چاپ اثر و فروش بالای آن، ناشر به منظور پرداخت حق‌التألیف کتاب، درصدد یافتن نویسنده بر می‌آید. مطبوعات ایران جستجویی عمومی برای میردیرکوندی انجام دادند، کسی که از او با عنوان «میلیونر گم‌شده» یاد می‌شد.

هدف از این نوشتار معرفی "علی میردیرکوندی" نیست، بلکه این نوشتار را خطاب به مسئولین فرهنگی استان لرستان و خصوصأ شهر بروجرد، زادگاه فرزانگان! تقدیم می‌کنم، تا مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان و یا مدیر کل میراث فرهنگی و گردشگری آن استان و در رأس همه استاندار لرستان به عنوان مسئول شورای فرهنگ عمومی استان با خوانش این متن، شأن زنده‌یاد "علی میردیرکوندی" را که علاوه بر سرافرازی نام مقدس ایران در محافل ادبی جهان، سرحدات فرهنگی و زبانی بخشی از ایران را زبان‌زد و شهره نموده و آثار وی در زبان و ادبیات و فرهنگ ایران و لرستان مشهود و پدیدار است، مقایسه کنند با مزار غریبانه و سنگ قبر محقر او...

پیشتر نسبت به بی‌مهری و فراموشی و طرد قبر حقیرانه‌ی این نویسنده‌ی لرستانی، قلم‌فرسایی کرده و حتی چند تن از مسئولین قول و قرارهایی جهت بازسازی و نصب تندیسی مناسب داده بودند، اما با گذشت ایام و شروع جنگ، گویا به فراموشی سپرده شد.

بدین طریق نگارنده‌ی این قلم به نمایندی بیشمار هنرمند، ادیب و مردم دلسوز لرستان و ایران، از آن مسئولان نامبرده، خواهش داشته، که قبر وی را با مزار و مقبره‌ی مشاهیر دیگر شهرها و استان‌ها مقایسه و خود قضاوت کنند و بر حسب وظیفه‌ی خود، بلافاصله نسبت به ساخت و نصب و استقرار تندیسی شایسته و بایسته همچون تندیس‌های صامت بروجردی و یا سردار رشید شهید محمد بروجردی و حتی تندیس‌های مفاخر بروجردی در سطح شهر، اقدام فرمایند.

با ذکر این مطلب که زنده‌یاد علی میردیرکوندی تا زنده بود، برای گونگادین بهشتی نیافت، بعد از مرگ هم گونگادین نگون‌بخت، مزاری آبرومند نیافت.
این سنگ و این قبر و این حرمت نهادن، مایه‌ی شرمساری ماست. حتی اگر مسئولین شهرستان و استان احساس شرمساری نکنند.


✍ زانا کوردستانی