تیوال هنرهای تجسمی

قبلن فکر می‌کردن هنر یعنی تسلط. یعنی یه نقاش باید آناتومی رو بی‌نقص بلد باشه، یه موسیقیدان باید تئوری رو کامل بدونه و ..
یه جورایی تکنیک، ابهت و ارزشی خداگونه داشت.
ولی حالا یه چیز دیگه اومده وسط. یه چیزی که خامه، ناصیقله، بعضی وقتا حتا دست‌وپاچلفتیه. ولی واقعیه. و همین واقعی بودنش، همین خام بودنش، از هر تکنیک بی‌نقصی قوی‌تره.
مثلن یه پسر سیاه‌پوست بود که مادرش از بچگی می‌بردش موزه هنر مدرن و متروپولیتن. ولی هیچ‌وقت آموزش رسمی هنر ندید. تو مدرسه هنر رد شد. خودش گفته: «من هنر رو با نگاه کردن یاد گرفتم».
هفده سالش بود که خونه رو ترک کرد. بی‌خونه شد. تو خیابونهای نیویورک میخوابید. اون‌جا با یه رفیقش، آل دیاز، شروع کردن به نوشتن روی دیوارها. اسمش رو ... دیدن ادامه ›› گذاشتن SAMO .
یه سری جمله‌های شاعرانه و طعنه‌آمیز .
اون داشت روی دیوار می‌نوشت. با اسپری. نه با قلم‌مو. نه روی بوم. روی بتن. اون چیزی که بعدن میلیون‌ها دلار فروش رفت، اولش یه خط خطی رو دیوار بود.

حالا چرا باسکیه مهمه؟ فقط چون پول درآورد؟ نه.
اون مهمه چون ثابت کرد می‌تونی از هیچ جا شروع کنی. از خیابون. از دیوار. از یه اتاق کوچیک. بدون اینکه کسی بهت اجازه بده. بدون اینکه کسی تأییدت کنه.

تو هنر تجسمی معاصر ، چیزی بیشتر از « درست » بودن مهمه و اولویت داره . یه بوم خام، یه خط لرزون، یه رنگ که درست انتخاب نشده، می‌تونه از یه نقاشی تکنیکیِ بی‌نقص قوی‌تر باشه. چرا؟ چون تکنیک، یه چیزه که یاد می‌گیری. ولی «خودت بودن» رو نمی‌شه یاد گرفت. یا هستی یا نیستی.
باسکیه بود. اون تکنیک نداشت. ولی خودش بود. و همین «خودش» بودن، اون رو از تمام نقاش‌های تکنیکی اون دوره جدا کرد.
و باسکیه همون آدمی که از خیابون شروع کرد، همون آدمی که تو مدرسه هنر رد شد، همون آدمی که خط‌هاش غلط بود و خودش می‌دونست، آخرش شد یکی از مهم‌ترین هنرمندان قرن بیستم. نه چون تکنیکش رو کامل کرد. چون هیچ‌وقت نخواست کاملش کنه ،
چون واقعی بودن رو به درست بودن ترجیح داد :)

برای همینم هست که امروزه روی دیوار گالری‌های بزرگ آثاری رو می‌بینی که با خودت میگی بچه‌ی دو ساله‌ی منم از این بهتر می‌کشه.
خب، راست میگی. بچه‌ی دو ساله‌ی تو هم می‌تونه خط بکشه. ولی بچه‌ی دو ساله‌ی تو بچه‌ی دوساله‌ست. معصومه. ناخودآگاه می‌کشه. هنوز زندگی اون رو نتراشیده، خردش نکرده، تو خیابون نخوابیده، از مدرسه هنر رد نشده، رنج نمیدونه چیه ، نترسیده ، کتک نخورده ، تحقیر نشده ، التماس نکرده و ...
بچه‌ی دوساله‌ی تو داره بازی می‌کنه. باسکیا داشت اعتراف می‌کرد.
فرقش همینه. یکی از سرِ بی‌خبری می‌کشه، یکی از سرِ خبر. یکی هنوز دردی نداره که بگه، یکی تمام تنش درد شده تا بتونه یه خط بکشه و خلاصه کنه رنج و بغضش رو توش .

خام بودن، همون دست‌نخوردگیِ بچه نیست. خام بودن، برگشتن به اون حالت، بعد از این‌که همه‌چیز رو از دست دادی و همه‌چیز رو تجربه کردیه.
بچه از خام بودنش خبر نداره؛ هنرمندِ نئواکسپرسیونیست ، اما از پختگیِ کامل گذشته و با چشمی باز به خامی برگشته. یکی بی‌گناهه، یکی گناهش رو پس داده .
همین :)

امیرمسعود فدائی و سپهر این را خواندند
نازنین، کژال، قاصدک، مریم اسدی و Fateme Nematy این را دوست دارند

نازنین (u.ly3cpf)

عجب پستی
به به
"ولی «خودت بودن» رو نمی‌شه یاد گرفت"
فوق العاده بود، ممنون

دوست‌دارم

پاسخ

بالتازار (professorbalthazar)

نازنین

عجب پستی به به "ولی «خودت بودن» رو نمی‌شه یاد گرفت" فوق العاده بود، ممنون

محبت دارین :)
خیلی خیلی ممنونم

دوست‌دارم

پاسخ

نظردهی

برای بهره بهتر از تیوال لطفا عضو یا وارد شوید

بالتازار (professorbalthazar)

کاز، اول تو خیابون‌های نیویورک گرافیتی می‌کشید و بعد شروع کرد به دستکاری تبلیغات ایستگاه‌های اتوبوس؛ یعنی می‌رفت روی پوسترهای تبلیغاتی چهره‌های معروف، شخصیت‌های خودش رو می‌کشید.
همین کار ساده باعث شد کم‌کم اسمش پخش بشه.
بعدها اومد همون شخصیت‌ها رو به شکل مجسمه و فیگور درآورد.
ولی نکته اینجاست که این فیگورها با اینکه ظاهر کارتونی دارن، اصلن تو دسته ی اسباب‌بازی نمی‌گنجن. چرا؟ چون کاز داره با زبانی حرف می‌زنه که هم بچه‌فهمه هم بزرگسال‌فهم. چشم‌های ضربدری، سرهای جمجمه‌ای، بدن‌های خمیده و دست‌هایی که گاهی روی صورتشونه، همه‌ش داره یه حس تنهایی، خجالت، مرگ یا گاهی اعتراض رو منتقل می‌کنه.
تو نگاه اول می‌خندی، ولی چند ثانیه بعد یه جور غم عجیب میاد سراغت. همین دوگانگیه که کارش رو ... دیدن ادامه ›› «هنر» می‌کنه.

از طرف دیگه، کاز یه کاری کرده که خیلی از هنرمندهای معاصر نمی‌تونن بکنن؛ مرز بین هنر والا و فرهنگ عامه رو برداشته. یعنی هم تو موزه‌های معتبری مثل بروکلین و موما و آلبرتینا و... نمایش داشته، هم با نایک و دیور و یونیکلو همکاری کرده. این یعنی همون چیزی که اندی وارهولِ بزرگ شروع کرد، کاز به شکل امروزی‌ترش داره ادامه می‌ده.
قیمت مجسمه‌هاش تو حراجی‌ها میلیون دلاریه، پس خریدش یه سرمایه‌گذاری فوق‌العاده هم هست.
ضمن اینکه اگر تو خونه‌ت اثری از کاز نداشته باشی، به این معناست که خیلی از هنر پرتی. واسه همینه که برای آثارش سر و دست می‌شکنن.

خوشحالم که قشر ممتاز ایرانی هم داره وارد این بازار می‌شه و بارها دیدم که خرید استاف‌ها با هیجان در گالری‌های داخلی و فروشگاه‌ها اتفاق می‌افته.
هرچند هنوز خیلی راه مونده تا قشرهایی از جامعه ی ایرانی که از نظر سواد فرهنگی و هنری در سطح متوسط و پایین قرار دارن، بتونن با هنر معاصر و چیستی و چرایی‌ش کنار بیان. منظورم از «قشر متوسط و پایین» اینجا سطح سواد فرهنگی و هنریه، نه طبقه ی اجتماعی یا سطح درآمد و تحصیلات؛ چون کم نیستن آدم‌هایی که تحصیلات و درآمد و رتبه ی اجتماعی بالا دارن، اما از نظر سواد فرهنگی و هنری مطلقن بی‌سواد و متحجرن.
مشکل اینجاست که اساسن در این اقشار اراده‌ای برای شناخت هنر معاصر وجود نداره و این بی‌ارادگی خودش دلایل مختلفی داره که هر کدوم فرصت تحلیل خاص خودش رو می‌طلبه.

پ.ن :
حالا شاید این سؤال پیش بیاد که اصلن چرا این نوع آثار هنر به حساب میان؟ جوابش تو خود ساختار دنیاى هنر امروزه. از یه طرف نهادهاى هنرى ( موزه‌ها، گالری‌ها، حراجى‌ها و منتقدا ) همین آثار رو به عنوان هنر پذیرفتن و تو همون فضاهایى نمایش میدن که کارهاى هنرمندهاى کلاسیک نمایش داده میشد.
این یعنى نظریه ی نهادى هنر . یعنی وقتى نهاد معتبرى یه اثر رو هنر بشناسه، اون اثر هنر میشه. از طرف دیگه، خود منطق بازار هم این رو تقویت کرده؛ وقتى یه مجسمه ی کاز یا یه بالن داگِ جف کونز یا گلهای موراکامی میلیون‌ها دلار فروش میره، دیگه بحث بر سر «آیا این هنره؟» عملن جاى خودش رو به «این هنر چه‌کارى با مخاطبش می‌کنه؟» داده.
به قول خودِ حضرت کونز : بیایید دور نزنیم و از همون اول کالا تولید کنیم :)
نکته ی مهم دیگه اینه که این هنرمندها با تکنیک‌هاى هنر والا ( مجسمه‌سازى حرفه‌اى، نقاشى اکریلیک، چاپ و... )
دارن محتواى فرهنگ عامه رو پردازش می‌کنن. درست همون کارى که وارهول با قوطى سوپ کمبل کرد. با این تفاوت که کاز و کونز و موراکامی یه قدم جلوتر رفتن و از همون ابتدا مرز هنر و کالا رو عمدن خراب کردن.
یعنى نمیشه گفت کارشون «فقط تجاریه»؛ چون همون تجارى بودن رو دارن به عنوان موضوع و ماده ی کارشون استفاده می‌کنن.
کاز با فیگورهایى که تو دسته ی اسباب‌بازى جا نمیگیرن ( ولى با همون زبان اسباب‌بازى حرف میزنن ) داره دقیقن همین دوگانگى رو بازى می‌کنه:
محصولِ فرهنگ مصرفى، با یه لایه ی عمیقى از تنهایى و اضطراب.
پس اینکه «چرا هنره؟» جوابش نه فقط تو زیبایى اثر، بلکه تو سه چیزه: پذیرش نهادى، پیچیدگى مفهومى، و توانایى بیان یه تجربه ی انسانى با زبانى که همه می‌فهمن.
همین :)

امیرمسعود فدائی، امیر مسعود و سپهر این را خواندند
شادی ناجی، قاصدک، نازنین، مریم اسدی، ویگن اوانسیان و عباس الهی این را دوست دارند

برای بهره بهتر از تیوال لطفا عضو یا وارد شوید

بخشی از آمار تیوال